ირინოლა მეიფარიანო ***თამო ჯაფარიძე***

ჰეი,  ირინოლა  მეიფარიანო,

ენგურს მოჰყოლიხარ და სველდები სევდებით,

მონაპირე  ქვებით,   მდინარეზე

შესეული ჭრელი ფოთლებით...

გახსენი კალთაბროლები - დედის სანთელხელებით,

გადამაწვინე  მკლავებზე - ფიქრის ბორანზე,

ღამის ყორანი - შიშის ქვაზეგანი გამინათე,

დაუძახე მხედრებს - ტყეში შეხიზნულ მწვანე ყაჩაღებს,-

ნაძვის დევბიჭებს, ცაში ნამეხარ ქუხილებს...

წვიმის წუხილებს  უმღერე ძველი სიმღერა, უმღერე!

დაჰკარ  ირინოლა,  ძველი  სისხლკალამი,

დაწერე, დაწერე,-  ჩიტბუდეებში ჩანერგე  იმედები,

გადაუფრინე კოშკების სათოფურებს,

ხელისგულები  აავსე თაფლით,

აქ ხომ ყოველთვის ღმერთი გადმოდის მაღლით!

ჰეი, ირინოლა მეიფარიანო!

განფინე მოწაფის შავი წინსაფარი, გაშალე მძიმე თმები და

უავდრო წელთა ატლასები...

ღამეათასები მოიხმე და დამასიზმრე სიცხადის სიზმრები,

ირმებით მოქარგული ხალიჩები,

სიცხით გათანგული ოქროს ბალიშები,

წამაკითხე  ლურჯი მელნის წერილები,

გეფიცები ვიქნები მომთმენი და დამჯერი, ოღონდ

გაცხადდი და განათდი...  აბრიალდი  და კოცონად  მაქციე!

ჰეი,  ირინოლა მეიფარიანო!

მომიყვანე ჩემი დობილები, - კეთილი მეათეკლასელები,-

დამფრთხალი ბეღურები და ხელჩანთებში გულის წამლების ნაცვლად

ჩაუყარე  მზეჭრელა ყელსაბამები და ბროწეულის ტუჩსაცხები,

ცისნატეხა სარკეები და უმისამართო ბარათები...

სხვა არაფერი...  არც დაგვცდება აუგი რამე...

აუშვი ღამე - შავი ავაზა, ჩარაზე პირღია მიწის კარები,

გახსენი ზეცა - ლურჯ მინდორზე შეფენილი თეთრი კრავებით!

ჰეი,  ირინოლა მეიფარიანო!

ფიქრდები, ფითრდები, ქვავდები და ჭკნები,

დღეები - ლაჩრები მოგდევენ ხავსებით,

ავსებდი დოქებს და წყალს მთებში დასდევდი, ასმევდი

ლექსებს შარბათებს, აბნევდი...

არწევდი ღრუბლების მაღალ საქანელებს

და დროის კამათელებს არასდროს არ  ცნობდი;

ამბობდი,  ამბობდი...

გარბოდი, გარბოდი, გარბოდი!

ჰეი,  დედაბერო!

ჰაი, „სი ხოლა!“ სხვაგვარო  ირინოლა!

ადევნებიხარ  ჩამტყდარ ხიდებზე გარბენილ აპრილებს,

ატირებ ლექსებს და ჭუნირსაც ატირებ...

ან რაღას აპირებ, დადექ, დაოკდი, გახედე ნამდვილებს-

კოშკებზე ბზარები, ქვებზე ქალები...

ადექ  დედაბერო,  აკეცე დილა, დაბერტყე სიზმარი,

მოქსოვე  სათბილო, მოგადგა ზამთარი....

კართან დგას  აფთარი, - ნამდვილი სათქმელით...

პური და სასმელი  ხელებზე მოიბი,

შეჩერდი, იმ მინდვრებს შენ ვეღარ მოივლი!

ყოილი დააგდე,  დაკემსე ბალახი, არ გიცნობს არავინ,

სხვა არი მთავარი!

ჰაი, დედაბერო!

მოისხი თავშალი, ძვლებს ხმა რომ ჩაუდგა  არ არი ხარხარი,

ვინაა მართალი, ჯერ ისევ არ იცი,

ჰაი, შე კერკეტო, გგონია დაიცდი...

წლების ჯირითებს ვერ შეაჩერებ,

ჰო,  ვეღარ მაჩვენებ აპრილის ფანჯრებს...

და ვიდრე გამჩენს უსტარი ხელში აქვს,

გერჩიოს დადევი სალექსო კალამი,

დაწერე ანდერძი,-

და ირინოლას,  უმზითვე სამზითვო -

საშენო ნამდვილი

სვანური ამბავი...

დავეძებ...***საშა გველესიანი***

დავეძებ სათქმელს, 
რაც არასდროს არავის უთქვამს...
უბრალო კიბეს, 
მეგობართან რომელიც ადის,
ზამთრის ყინვაში,
გაზაფხულის დავეძებ სუნთქვას,
სიტყვის მოსმენას
უფრო ვარჩევ, ვიდრე შარადის.
ზურგს, გამარჯობას
არასოდეს არ ვეუბნები,
თოხის ტარებზე
ჩამომჯდარი საღამო მიყვარს...
მენატრებიან
მომღიმარი ძველი უბნები...
ფიქრებს ბავშვობა
ხელს ჩაჰკიდებს და სადღაც მიჰყავს.
მზეს ვეძებ...
გუთნიდედებთან რომ გაიოფლება,
მთვარეს, - ღელეში,
გამომტყვრალი როგორ ჩაწვება
და კვამლს, - ზამთრისას
რომ იციან მთაში სოფლებმა
ფიფქებს, - წვეთებად
რომ აქციეს ბავშვის ღაწვებმა.
რა ვქნა, წარსულმა
მოგონებებს არ მიმაკარა...
გოგონას ვეძებ,
თეთრი კაბით და გულსაბნევით...
გაუცხოებულ
ორღობეში ვხედავ პატარას,
შენი თვალებით,
შენი ფერით, შენი დაბნევით.
აბრიალდება
ეზოებში ისევ ძახველი...
შემრცხვება... გახსოვს,
სახეზე რომ ალმური ვიცი...
ცაცხვი, დანით რომ
ამოვჭერი შენი სახელი –
გაზრდილა...
ცისკენ წაუღია ბავშვური ფიცი.
ახლა კი გული,
ხურჯინივით მინდა დავცალო,
კართან ჯიუტად
ჩამომჯდარი წლების კალათში...
და წუთისოფელს
არაფერი არ დავაცალო...
თორემ სჩვევია,
ასე მწარედ, გულთან თამაში.

შეშლილი მთვარე ***საშა გველესიანი ***

მშიერი დღე და ალქაჯივით 
უკმეხი ქარი,
ოთახში ისევ უშენოდ და 
უღმერთოდ ცივა,
ვეჩვევი წუთებს და აღარსად
აღარ ვიჩქარი
ეზოში, ხიდან, დახოცილი
ფოთლები ცვივა.
გათოშილ დღეთა მარტოობის
ვნებით ვიგზნები,
ყოფნა-არყოფნის არჩევანი
ახლა დიდია...
იკარგებიან შეუცნობელ
სივრცეში გზები
რომლებიც არსად,
უკვე არსად აღარ მიდიან.
ტანზე სირცხვილის ტალავარი
ნისლებად მეცვა,
ჩამონაწური ცრემლები და
სევდა ქარაფის,
არ შემიძლია, რაც კი ვიცი,
არაფრის შეცვლა
და სიმშვიდისთვის ვერ ვისწავლე
ცოდნა არაფრის.
რამდენი სიტყვა, გაუთქმელად
ყელში გაჩრილი
მახრჩობს და უტყვი ბინადარი
ოთხივე კუთხის,
ოთახში დადის დაბნეული
შიშის აჩრდილი,
საკუთარ თავს რომ მიგდებული
ბავშვივით უფრთხის.
როგორც წვიმისას, ზუსტად ისე,
წუხელ რომ წვიმდა,
მიუსაფარი შეეხიზნა
ღამით ნიბლია,
ერთხელ მიხვდები,
სიკვდილამდე შენთან მომინდა
და უშენობა
სიკვდილივით არ შემიძლია.
აპრილისდარად უძირო და
სხვაფერი როა
სიზმარი, სადაც პარისივით
გეამბორები...
მაგ თვალებისთვის ინგრეოდა
ბებერი ტროა
შეუვალობის ანტიური
მეტაფორებით.
ნიავის ფრთები,
ტირიფებზე უფრო მოქნილი
და ღამეული რეფრენებით,
შენში ვითვალე...
ოტელოსავით ეჭვებისგან
უგონოდქმნილი,
ჩინარის წვერზე წამოეგო
შეშლილი მთვარე.

მპარავენ დღეებს *** საშა გველესიანი***

ვიღაცა, დღეებს მპარავს უჩუმრად
და მგონი ჩემი ცხოვრებით ცხოვრობს,
ვხვდები მშვიდად და ვიტან უჩხუბრად
სადღაც ზურგსუკან ამოთხრილ ორმოს.
წაიღოს, მაგრამ მინდა იცოდეს,
ყოველ დღეს თითო სიკვდილი ახლავს,
გული რომ ერთხელ არ შეგიცოდებს
და გუთანივით უცებ გადაგხნავს.
დღეები სავსე მწარე სიტყვებით
და აუხდენელ სურვილთა წყება...
მზის ამოსვლის დროს როგორ იწყები,
მზის ჩასვლისას რომ სიცოცხლე წყდება.
მოპარულ წუთებს გაჰყვება ხსოვნა
და მარტოობის გაბმული კვნესა,
რამდენჯერ ფუჭად მისვლა და თხოვნა
ბედთან, პირი რომ ამოიკემსა.
თუ შეძლებ მარტო ყოფნისას ღიღინს,
მიუწვდომელი გიყვარდეს ქალი,
მტირალი მტირალს ჩუქნიდე ღიმილს
და წაშლილ გზაზე იპოვო კვალი.
არ გაგიკვირდეს როცა დარდი ხარ,
როგორც სიჩუმით სავსე სამარე,
ჩამოძონძილი რატომ დადიხარ
და უიღბლობას მხრებით ატარებ.
დაღლილმა მაინც გამოსხლა ვაზი,
არ გასვენებდეს გული სამიწე,
სიკვდილს რომ შეხვდე ამო თავაზით
და ხეტიალიც საით დაიწყე.
ღამეს სარკმელთან უხმოდ ათევდა
ჩემი ბედის და რწმენის კარედი
და სიყვარულის ულმობელ სევდას,
თვალნაცემივით შენც რომ დანებდი.
არ გაიკვირვო რატომ, რა მოგდის,
შენ უნდა ზიდო ტვირთი იმხელა...
ნუ მკითხავ უცებ რისთვის დაღონდი
და შიშმა უცებ რატომ გიყელა.
მიტოვებული ბავშვობის ცრემლი,
წყალგადასხმული, ჩამქრალი კერა,
გული __ მდუღარე დღეების გრდემლი,
ზედ ყველა თავის ტკივილს რომ კვერავს.
ვინც კი გაუძლებს ამგვარს და ამდენს
და მაინც მიაქვს, კარგი უქნია...
ყოველ წუთს, მწარე ცრემლებად ნადენს,
წაიღოს, ვუთმობ და მიჩუქნია.

შენ *** საშა გველესიანი***

ვერხვები ქარში უკრავენ რონდოს,
მე კი უშენოდ ამ ქარში ვერ ვძლებ,
ჩუმად ვაძალებ გულს დაგელოდოს
და გაზაფხულში შენს სურნელს ვეძებ.
გეძებ და ეს გზა სადმე მიმიყვანს,
დრო შუბლს გადახნავს, ცრუ და ავპირი,
მე ჩემში შენი იმედი მიყვარს
და შენში __ ჩემი სულის ნაპირი.
გაზაფხულს როგორ იხდენენ სხვები
მე კი ზამთართან ერთად დავბერდი...
უშენო სულის თონეში ვცხვები,
კუტი პურივით გამტეხავს ბედი.
თუკი ტკივილი მეც მომირჩება,
თუ მონატრება მეც გადამივლის,
უშენობამდე წუთები რჩება
და ჩემი გული ამ წუთებს ითვლის.
მზემ გაზაფხულის ზარი ჩამოჰკრა,
თუმცა გულცივი მარტით დამსაჯე,
შენ შეგიძლია ათასჯერ მომკლა
და გამაცოცხლო ისევ ათასჯერ.
მინდოდა ჩუმად რაღაც მეკითხა,
ჩუმად მენახე, თვალის ავლებით,
შენ ყველაფერზე ბევრად მეტი ხარ,
მე __ არაფერზე ოდნავ ნაკლები.
დავდივარ, ვეძებ რომ გადავხატო,
მზე როგორ კოცნის დაბერილ კვირტებს,
არ მიმაჩვიო ცხოვრებას მარტო
და შენი მოსვლა არ გამიკვირდეს.

სიცოცხლე მასწავლე *** საშა გველესიანი***

ამებნა გზები და ვინ იცის 
სად წავლენ,
ცა, შენს ფერს იხატავს, 
მყინვარის სარკიდან,
ლექსებად ნათქვამი
სიცოცხლე მასწავლე
და როგორც ხარ-ჯიხვი,
კლდეებზე გამკიდე.
რძისფერი ნისლების
სიმკრთალე გამშვენებს,
და ღელავს ღიმილი,
თვალების სიღრმეში,
შევები ხევ-ხუვებს,
ვერავინ გვაშველებს,
ცრემლებად ჩამყევი
ნაწვალებ სიზმრებში.
მზის სხივის ცვარ-ნამთან
ალერსით დანაბადს,
გნახე და აპრილის
სურვილით აღვიგზნე,
თეთრონით მოვალ და
მოგახვევ შავ ნაბადს,
სანამდე გიჟ ღამეს,
გაუვლის ავი ზნე.
შემხედე, ირმის რძით
გამზარდეს დევებში,
ბალღი, ფეხს ვიდგამდი
ციცაბო აღმართზე,
ტკივილის ჩაჩეხვა
ვისწავლე ხევებში
და სული, შენს გზაზე,
ჯვარივით აღვმართე.
გათავდა. ფართო გზებს,
სიმშვიდეს შევეშვი,
ან შიშს და ან ბოღმას
რაისთვის ვეჭმები,
ძლივს გამოატია
არაგვმა კლდეებში,
სიპებით ნაჩეხი,
დიდრონი ბეჭები.

ყორღანები *** საშა გველესიანი***

ისე თოვს, ცა ფეხად 
ჩამოდის სიზმრებად,
ყოველ ფიფქს, ფერი აქვს, 
ფიქრის და ვედრების,
თეთრი მდუღარება
ნისლებად იღვრება,
არევით დაჰქრიან
თეთრონი მხედრები.
ლაგამაწყვეტილი,
ისე მიაჭენებს
დრო, რომ სულსაც, მგონი
გარეთ ეჩქარება,
ღამე, დილის სხივებს,
ჯვარზე მიაჭედებს,
ციდან, ვარსკვლავები
არეკეს ქარებმა.
თითქოს, სადღაც სხვაგან
უნდა წასულიყო,
ჩემი ზამთრისფერი
და მე ვერ მიმეტებს,
ჩუმი მონატრებით სავსე
წარსულიც ხომ
მორცხვად ეხავსება,
ტაძრის სილუეტებს.
წლებიც იზამთრებენ
თურმე ჩიტის ბუდით,
თურმე, ბედ-იღბალიც
ურმით იარება
და მეც, სიცოცხლე მჭირს,
რწმენის სიჯიუტით,
სიკვდილს რომ აჩნდება
ტანზე იარებად.
სიტყვა ბადებდა და
დრო კი გადიობდა,
ღამემ შეირჩინა
სხივი ნამალევი,
მეგონა ოთახში,
ვიღაც დადიოდა,
თურმე, ბოლთას სცემდა,
გული გამალებით.
შორით გამოსჩანან
დღედაულეველნი,
დროზე აღრენილნი,
ბოღმით მბორგავები,
შავი ყორნების
გამშინაურებელი,
დროჟამგადამქრალი
თეთრი ყორღანები.